Program Przygotowań Olimpijskich Los Angeles 2028
ZALECENIA DOTYCZĄCE SKUTECZNEGO PRZYGOTOWANIA ZAWODNIKA DO IGRZYSK XXXIV OLIMPIADY LA 2028 I INNYCH IMPREZ NAJWYŻSZEJ RANGI
Zalecenia ujęte poniżej powinny stanowić podstawę wspólnych działań zmierzających do skutecznego przygotowania zawodników do startu w Igrzyskach XXXIV Olimpiady LA 2028.
1.1. PREAMBUŁA
Jak skutecznie przygotować się do zdobycia medalu podczas igrzysk olimpijskich, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy? Nie ma na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi, ponieważ każdy ambitny zawodnik i trener potrzebuje nieco innej, indywidualnej ścieżki dotarcia do upragnionego celu. Sukcesy olimpijskie odnoszą niemal wyłącznie sportowcy, których ambicją jest dążenie do doskonałości. Są to zazwyczaj zawodnicy analizujący wszystko, co może uczynić ich lepszymi, stawiający karierę sportową ponad komfort, dostatek, bieżące przyjemności lub chwilową sławę, prowadzący swoje działania w sposób całkowicie dobrowolny, uporządkowany, zgodny z precyzyjnie ułożonym planem. Każdy żeglarz wyczynowy, kierując się w sportowej karierze takimi wartościami oraz stosując się do przedstawionych poniżej uniwersalnych wskazówek dla zawodników i trenerów, może osiągnąć poziom przygotowania pozwalający zajmować najlepsze miejsca w najważniejszych regatach.
Polski Związek Żeglarski przygotował poniższe wskazówki w formie zaleceń dotyczących skutecznego przygotowania do igrzysk olimpijskich i innych imprez najwyższej rangi. Zostały one opracowane z myślą o skutecznej pomocy zawodnikom i trenerom w osiągnięciu wyznaczonych celów. Wskazują kierunki, w których zawodnicy i trenerzy powinni się rozwijać, aby zwiększyć szanse zdobycia medalu na igrzyskach olimpijskich.
Polski Związek Żeglarski zakłada przy tym, że zawodnicy wraz z trenerami dobrowolnie, profesjonalnie i z pełnym zaangażowaniem będą realizować program przygotowań do Igrzysk XXXIV Olimpiady LA 2028 na podstawie opracowanych zaleceń. Polski Związek Żeglarski zakłada także bliską współpracę zawodników i trenerów z Zespołem Wsparcia PZŻ, składającym się ze specjalistów - konsultantów w zakresie techniki żeglarskiej, medycyny i fizjoterapii, przygotowania motorycznego, przygotowania mentalnego, przygotowania dietetycznego, specjalistów w zakresie przepisów regatowych, którzy gotowi są wspierać sportowców w realizacji sportowych celów, a także stale monitorować, czy program przygotowań jest realizowany według tych zaleceń i jakie są jego efekty.
Stopień realizacji przez zawodnika poniższych zaleceń Polskiego Związku Żeglarskiego może stanowić element kwalifikacji zgodnie z Rozdziałem III.
1.2. ZALECENIA GENERALNE
1.2.1. Zespoły szkoleniowe
W większości sportów do osiągania sukcesów przyczynia się praca zespołowa, dlatego Polski Związek Żeglarski (PZŻ) kładzie ogromny nacisk na tworzenie zespołów szkoleniowych i współpracę zawodników w atmosferze zdrowej rywalizacji.
1.2.2. Ścieżka rozwoju sportowego
Wyznaczając ścieżkę rozwoju zawodnika w zakresie planowanych (konkretnych) wyników sportowych na przełomie kolejnych 4 lat, trenerzy i zawodnicy powinni określić perspektywę czasową, w której zawodnik/załoga będą gotowi do zdobycia medalu w kategorii seniorów podczas mistrzostw Europy, mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich.
1.2.3. Rozwój osobisty zawodnika
Zwiększenie zainteresowań i wiedzy sportowej oraz pozasportowej u zawodników wpływa na rozwój umysłu, kształtowanie światopoglądu, pewność siebie, otwartość na nowe informacje. Szczególnie zalecane dla zawodników i trenerów kadry PZŻ jest również żeglowanie na innych rodzajach jachtów, sprzęcie wind- i kitesurfingowym, a także na sprzęcie typu wingfoil czy pumpfoil.
1.2.4. Bliska współpraca zespołów szkoleniowych z Zespołem Wsparcia PZŻ
Zespół Wsparcia PZŻ jest gotowy wspierać zawodników i trenerów w osiąganiu wyznaczonych celów sportowych. Obszar działalności Zespołu Wsparcia PZŻ obejmuje większość tematów związanych z żeglarstwem wyczynowym. We współpracy z zespołami zawodnicy i trenerzy powinni wypracować najlepsze rozwiązania w osiąganiu wyznaczonych celów.
1.3. ZALECENIA SZCZEGÓŁOWE
1.3.1. Przygotowanie, trym i dobór sprzętu
Celem zawodnika jest uzyskanie prędkości żeglugi dającej swobodę realizowania rozwiązań taktycznych i strategicznych w regatach najwyższej rangi. Należy więc dążyć do uzyskania wiedzy i umiejętności doboru właściwego sprzętu i dostrajania go do aktualnych warunków nautycznych podczas żeglowania. Istotne jest uzyskanie powtarzalności w doborze sprzętu i jego ustawień. Ponadto, dostrajanie sprzętu do aktualnych warunków przy zmiennym wietrze i zafalowaniu powinno stać się rutyną wśród zawodników, co pozwoli skupić się na zagadnieniach taktyki i strategii, bez strat w zakresie prędkości.
W trymowaniu sprzętu niezbędna jest możliwość porównywania prędkości dwóch lub kilku jachtów/desek, dlatego też tak ważna jest praca zespołowa. Podczas sesji trymowania sprzętu na treningach bardzo ważne jest zbieranie wspólnie przez trenerów i zawodników precyzyjnych danych dotyczących dostrajanego sprzętu, jak również warunków, w jakich odbywają się testy. To samo dotyczy poszczególnych wyścigów we wszystkich regatach – zawodnicy i trenerzy powinni szczegółowo notować ustawienia, warunki, używany w wyścigu rodzaj sprzętu, odczucia dotyczące prędkości, realne zmiany kolejności na trasie itp.
Niezwykle ważnym elementem trymu sprzętu jest podpatrywanie rywali osiągających najlepsze wyniki w danej konkurencji. Zawodnicy i trenerzy powinni przy każdej możliwej sposobności prowadzić działania mające na celu zdobycie informacji o tym, jakim sprzętem dysponują ich przeciwnicy i jak go trymują.
Trym sprzętu obejmuje też pomiary ugięć masztów, kształtów żagli, płetw mieczowych i sterowych, stateczników itp. W doborze i zakupach sprzętu, w jego pomiarach i trymowaniu, trenerzy i zawodnicy powinni współpracować z Zespołem Wsparcia PZŻ.
Przygotowanie sprzętu jest niemniej ważne, dlatego zawodnik celujący w medale musi osobiście pilnować, by jego sprzęt nie zawiódł w żadnym momencie wyścigu i całych regat.
1.3.2. Technika
Odpowiednia technika żeglowania pozwala na osiąganie przez zawodników i ich jachty/deski maksymalnych prędkości, jakie potencjalnie możliwe są do uzyskania przy użyciu sprzętu, jakim dysponują. Technika obejmuje zarówno umiejętność prowadzenia jachtu/deski na halsie na kursie na wiatr jak i z wiatrem, jak i wykonywania manewrów: zwrotów na wiatr, zwrotów z wiatrem, okrążania znaków, startowania, wykonywania karnych obrotów. Niezwykle istotne są tutaj precyzja i umiejętność dopasowania techniki żeglowania do każdych warunków nautycznych oraz różnych sytuacji i ciągłe dążenie do perfekcji.
W zakresie techniki żeglowania należy podtrzymywać zdobyte dotychczas umiejętności zawodników kadry narodowej oraz rozwijać je i doskonalić poprzez specjalistyczne treningi, realizowane na poziomie kadry i klubu. Trenerzy powinni nieustannie analizować, czy w technice żeglowania zawodników są elementy, których dopracowanie mogłoby poprawić prędkość żeglugi.
Żeglarski trening specjalistyczny, służący poprawie przez zawodnika techniki i dynamiki żeglowania, powinien uwzględniać wiedzę medyczno-sportową. Zawodnik powinien mieć świadomość wpływu medycyny sportu na to, co się dzieje z nim na wodzie oraz w jaki sposób można wykorzystać tę wiedzę do poprawy prędkości żeglowania.
Zawodnik powinien dążyć do wysokiego poziomu rutyny żeglarskiej, także w zakresie techniki żeglowania, co pozwoli skupić się na zagadnieniach taktyki i strategii, bez strat w zakresie prędkości. Rutyna żeglarska to, w przypadku techniki żeglowania, przede wszystkim automatyzacja wykonywania manewrów i prowadzenie jachtu lub deski na pełnej, możliwej do osiągnięcia prędkości w każdych warunkach.
W zakresie techniki żeglowania trenerzy i zawodnicy mogą liczyć na pomoc Zespołu Wsparcia PZŻ.
1.3.3. Strategia i taktyka
Strategia i taktyka regatowa to elementy żeglarstwa, które w znaczącym stopniu wpływają na kolejność zawodników na mecie. Umiejętność wykorzystywania zmian kierunku i prędkości wiatru, różnic w zafalowaniu na akwenie oraz prędkości i kierunku prądu na trasie jest niezbędna do osiągania wysokich miejsc w regatach i jest jednym z najważniejszych czynników mających wpływ na końcowy wynik.
Strategia i taktyka będą tematem warsztatów szkoleniowych, ale trenerzy i zawodnicy powinni we własnym zakresie zgłębiać wiedzę dotyczącą tego zagadnienia, choćby z licznych książek i publikacji krajowych i międzynarodowych. Prawidłowa oraz skuteczna strategia i taktyka regatowa oparte są także na sprawdzonych schematach postępowania przed i w trakcie wyścigu, ogólnie znanych trenerom i zawodnikom. Zespół Wsparcia PZŻ będzie dodatkowo wspierać w przekazaniu szczegółowej wiedzy i w dalszym treningu w tym zakresie.
W doskonaleniu strategii i taktyki na akwenach regat mistrzowskich zaleca się współpracę również ze specjalistami z zakresu meteorologii. W ustalaniu strategii regatowej na wszystkich akwenach powinni być zaangażowani trenerzy. Przed startem do wyścigu to właśnie trenerzy mają możliwość zebrania istotnych informacji z różnych miejsc trasy i skonsultowania ich z zawodnikami przygotowującymi się do startu. Często zawodnikom może pomóc zwykła podpowiedź trenerska dotycząca proponowanej (nigdy nie wymuszanej) strategii.
1.3.4. Przepisy regatowe, klasowe i fair play
Znajomość przepisów regatowych jest niezbędna w rywalizacji. Sytuacja, w której jachty/deski spotykają się na trasie, powinna być zawsze wykorzystana w miarę możliwości na korzyść naszych zawodników. Zawodnicy powinni perfekcyjnie znać przepisy regatowe.
Organizowane będą szkolenia w zakresie przepisów w ustalonych z trenerami terminach a także warsztaty z sędziami i arbitrami.
Zawodnicy i trenerzy powinni wspólnie ponosić odpowiedzialność za zgodność sprzętu z przepisami klasowymi. Sprzęt, który mają zamiar wykorzystać, powinien być dokładnie sprawdzony pod względem zgodności z przepisami klasowymi jeszcze przed wyruszeniem na ważną imprezę.
W walce o kwalifikacje olimpijskie, jak również we wszystkich działaniach sportowych na wodzie i na lądzie, zawodnicy powinni zachowywać się uczciwie, etycznie i zgodnie z zasadami walki sportowej. Przed przyjęciem jakichkolwiek leków czy odżywek należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem PZŻ. Stosowanie przez zawodników PZŻ jakichkolwiek niedozwolonych środków dopingowych jest niedopuszczalne i będzie surowo karane, niezależnie od działań komisji antydopingowej.
1.3.5. Meteorologia
Wiedza dotycząca warunków nautycznych na akwenach regatowych (specyfiki wiatru i zafalowania oraz prądów pływowych) jest niezbędna w układaniu strategii wyścigów. Na imprezy najwyższej rangi, szczególnie regaty kwalifikacyjne do igrzysk olimpijskich oraz imprezy typu Test Event Zespół Wsparcia PZŻ opracowuje dla zawodników i trenerów odpowiednie informacje w tym zakresie.
W celu stworzenia możliwie najdokładniejszych wskazówek dotyczących sytuacji meteo, zawodnicy i trenerzy powinni współpracować z Zespołem Wsparcia PZŻ w zakresie zbierania danych z kluczowych akwenów.
1.3.6. Dieta i suplementacja
Każdy zawodnik powinien zdobyć i wykorzystywać wiedzę oraz umiejętności z zakresu prawidłowego odżywiania się i suplementacji w stopniu umożliwiającym mu samodzielne zarządzanie własną dietą i suplementacją, powinien mieć także prawidłowe nawyki żywieniowe i stosować suplementację tylko w uzasadnionych sytuacjach. Zalecane jest również wsparcie w tym zakresie ze strony rodzin zawodników, ich partnerów i trenerów, którzy także powinni dbać o swoją dietę. Bezpośrednią pomoc i współpracę w tej dziedzinie oferują zawodnikom kadry narodowej Zespół Wsparcia PZŻ.